Dziurawiec

Dziurawiec (ziele św. Jana lub też świętojańskie ziele) jak żadna inna roślina związana jest ze słońcem, którego energia najdłuższych dni roku zakumulowana w roślinie rozjaśnia nasz nastrój podczas szarych i depresyjnych dni. Dziurawiec był często stosowany w starożytności i średniowieczu. Jego uniwersalne właściwości lecznicze znał Hipokrates, Paracelsus i św. Hildegard. Dzisiaj ta zamierzchła wiedza została potwierdzona przez naukowców medycyny konwencjonalnej.

dziurawiec kwiaty (hyperici herba); Foto By Bob Peterson from North Palm Beach, Florida, Planet Earth! [CC BY-SA 2.0 (//creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)], via Wikimedia CommonsJego naukowa nazwa Hypericum perforatum ma swoje źródło w substancji aktywnej o nazwie hiperycyna (czerwony barwnik) i morfologii liścia: oglądane pod światło wydają się podziurkowane (perforatum), ponieważ uwidaczniają jasne punkty, które są małymi zbiorniczkami oleju.

Nazwa botaniczna:Hypericum perforatum
Nazwa farmaceutyczna:Hyperici herba
Angielska nazwa:St.Johns Wort
Hiszpańska nazwa:Hierba de San Juan
Niemiecka nazwa:Johanneskraut

Podstawowe związki lecznicze

Związki hiperycyny (hiperycyna, pseudohiperycyna, protohyparacin i psedoprotohyparacin)

Flawonoidy (hiperozyd, rutyna i kwercetyny) i biflawonoidy

Garbniki katechinowe, olejki eteryczne

Działanie

Związki dziurawca (hiperycyna i flawonoidy) przyczyniają się do wzrostu stężenie neuroprzekaźników w centralnym układzie nerwowym, serotoniny („hormon dobrego samopoczucia”) i melatoniny (hormon regulujący rytm snu i czuwania), co z kolei łagodzi dolegliwości melancholii, apatii, smutki, zaburzeń psychogenetycznych, stanów lęku, migreny i depresji i stresu. Poza tym związki te (głównie flawonoidy) działają przeciwskurczowo na mięśnie gładkie układu trawiennego i wydalania, jak również rozluźniająco na naczynia krwionośne, co oznacza, że poprawiją trawienie, są żółciotwórcze i żółciopędne i krótkotrwale obniżają ciśnienie krwi. Rutyna uszczelnia i wzmacian ściany naczyniek krwionośnych. Olejki eteryczna działają moczopędnie, (zapobiegają powstawaniu kamieni moczowych). Ważną cechą leczniczą związków zawartych w dziurawcu są też właściwości antyoksydacyjne (działanie przeciwnowotworowe) i krwiotamujące (przyspieszające gojenie się ran).

Działanie lecznicze dziurawca zależy głównie od sposobu przygotowania preparatów. Herbaty i napary (wyciąg wodny) stosowane są przy dolegliwościach układu pokarmowego, ekstrakty i wyciągi alkoholowe wykorzystywane są w leczeniu zaburzeń systemu nerwowego, a wyciągi olejowe przed wszystkim zewnętrznie w różnych delegliwościach skórnych, aczkolwiek używa się ich też wewnętrznie przy problemych układu pokarmowego.

Działanie według tradycjonalnej medycyny chińskiej

Dziurawiec ma smak gorzki i charakter chłodno-osuszający.
Przyporządkowane organy: nerki, serca, wątroba
Funkcje: wzmacnia serce i nerki, przeciwdziała zastojowi energii w wątrobie, uspokaja ducha (shen) wydobywa na światło dzienne charakterystyczną indywidualną siłę działanie (hun), przeciwdziała syndromowi „śluz blokuje kanały serca”,

Wskazania (według Komisji Europejskiej)

depresja o nasileniu łagodnym do umiarkowanego
stany lęku
nerwowy niepokój
niestrawność
bóle mięśni (Mialgia) – zastosowanie zewnętrzne
leczenie i gojenie ran z uszkodzoną i nieuszkodzoną skórą – zastosowanie zewnętrzne

Dodatkowe wskazania według doświadczeń w medycynie naturalnej i TMC

  • osłabienie czynności wątroby i woreczka żółciowego
  • drażliwość pęcherza moczowego, zwane również jako nadczynność pęcherza lub nietrzymanie moczu (mimowolny wyciek moczu)
  • Enuresis nocturna (niekontrolowanym oddawaniu moczu, w ciągu dnia lub podczas snu – najczęściej u dzieci po 3-4 roku życia)
  • dna moczanowa i reumatyzm
  • nieregularne cykle miesiączkowe i dolegliwości menopauzy (dzięki substancją podobnym do estrogenów)
  • zapalenie błony śluzowej macicy (Endometritis)
  • lekki stan epilepsji
  • bezsenność (insomnia)
  • rwa kulszowa
  • lumbago
  • neuralgia nerwu trójdzielnego

Zewnętrzne zastosowanie olejku z dziurawca hamuje stany zapalne i uspokaja suchą lub łuszczącą się skórę. Ponadto, ten czerwony olej przyspiesza gojenie się siniaków, stłuczeń, drobnych oparzeń, egzemów i owrzodzeń żylakowatych, ukąszeń owadów, świerzbu i ostatnie badania wskazują, że również jest skutecznym w leczeniu bielactwa (Vitaligo) .

Polecany jest również przy zapaleniu dziąseł i gardła.

Wewnętrzen zastosowanie olejku leczy

Przeciwwskazania: nieznane.
Bez konsultacji lekarskiej nie polecane przy ciężkich stanach depresyjnych i w okresie ciąży.
Patrz: Interakcje!

Interakcje

Dziurawiec aktywuje pewne enzymy w wątrobie i jelicie, które są odpowiedzialne za rozkład wielu preparatów medycznych. Dlatego osłabia lub wzmacnia działanie wielu lekarstw. Dotyczy to szczególnie:

  • wszystkich lekarstw immunosupresyjnych (np. cyklosporyna)
  • wszystkich środków farmakologicznych przeciwdepresyjnych
  • wszystkich leków na rozrzedzenie krwi, (antykoagulaty – np. warfaryna, acenocoumarol)
  • wszystkich środków farmakologicznych przeciwko epilepsji, HIV
  • niektórych leków obniżających poziom cholesterolu
  • niektórych cytostatyków (leki przeciwnowotworowe)
  • niektórych farmaceutyków przeciwko migrenie
  • niektórych leków na serce (np. digoksyna)
  • niektórych antybiotyków
  • Ponadto, dziurawiec może zmniejszyć wpływ hormonalnych środków antykoncepcyjnych i hormonalnej terapii zastępcza (HTZ ) podczas menopauzy.

Skuki uboczne:

Wrażliwość na działanie światła słonecznego (UV), dlatego zalecane jest unikanie długiego pobytu podczas silnego nasłonecznienia, aczkolwiek dwa opracowania naukowe nie stwierdziły żadnych znaczących zman u 20 zdrowych mężczyzn biorących ekstrakty dziurawca (600 i 900 mg raz dziennie) i przebywających na słońcu.

Dawkowanie

ziurawiec w nalewka z oliwek (hypericum perforatum); Foto By Holger Casselmann (Own work) [CC BY-SA 3.0 (//creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

nalewka z oliwek

Dzienna średnia dawka do użytku wewnętrznego 2-6 gramu zioła lub 0,2-1 mg hiperycyny (ekstrakt głównej substancji aktywnej) w innych formach dawkowania.W przypadku rozpoznanej depresji podawać dziennie 900 – 1800 mg całkowitego ekstraktu (preparat otrzymany w wyniku całkowitego odparowania rozpuszczalnika).

W przypadku lekkich depresyjnych nastrojów 300-600 mg ekstraktu na dzień jest wystarczające.

Wyraźna skuteczność remedium jest wyczuwalna po 10-20 dni, ale w niektórych wypadkach okres ten może być krótszy lub też dłuższy.

Formy preparatów z dziurawca

Pocięte wysuszone zioło, sproszkowane zioło, świeży sok roślin, napary i ekstrakt olejowy
Standaryzowane wyciągi (ekstrakty) suche są do użytku wewnętrznego
Płynne i półstałe wyciągi do użytku zewnętrznego.
Z wyciągu olejowego można przygotować preparaty tak do doustnego jak i zewnętrznego użytku.

Praktyczne wskazówki:

Okres zbierania: Koniec czerwca do września
Części używane: liście, łodygi i kwiatostany

Ekstrakt olejowy z kwiatów dziurawca

Olejek z dziurawca słynie z właściwości leczniczych i może być wykorzystane do bezpośredniego użytku lub jako dodatek do maści i kremów.
Zewnętrznie pomaga w bólach mięśni, przy drobnych oparzeniach, zakażonych ran, żylakach i wrzodach, nerwobólach, bólach blizn, stłuczeniach, siniakach, świądu skóry.
Wewnętrznie wspiera układ trawienny.
Aby przygotować ekstrakt olejowy potrzebujemy świeżych kwiatów (z suszonych kwiatów nie otrzymamy dobrze działającego remedium).

Sposób wykonania

Świeże kwiaty dziurawca wsyp do słoika i zalej dobrej jakości olejem roślinnym, najlepiej na zimno tłoczonym (migdałowy, słonecznikow, oliwkowy). Słoik postaw w ciepłym i słonecznym miejscu i wstrząaj nim codziennie.. Po kilku dniach olej zaczyna zabarwiać się na czerwono. Im cieplejsze miejsce tym szybciej przebiega proces ekstrakcji.
W ciągu trzech do sześciu tygodni, olej jest jasno-rubinowy.

Przefiltruj ten olej używając papierowego filtru do kawy lub też przecedź przez płótno. Ten etap może trwać godzinę lub więcej i można go przyspieszyć poprzez nieznacznie podgrzanie oleju na parze.

Wlej odcedzony olej do ciemnej szklanej butelki. Naklej na butelce etykietkę z napisaną zawartością i datą. Przechowuj butelkę w ciemnym i chłodnym miejscu.

Napar z dziurawca

2 łyżki dziurawca zalać w termosie 0,5 l wrzącej wody, termos zakręcić i odstawić na 15 minut.

Pić 3- 4 razy dziennie.

Przed jedzeniem pije się jako środek pobudzający trawienie, żółciopędny i moczopędny.

Po jedzeniu jako środek przeciwbólowy i rozkurczowy.

Można też używać do płukania jamy ustnej, do przemywania ran i oparzeń i okładów przypadku egzemów.

Inne uwagi:

W Niemczech dziurawiec jest jednym z trzech lekarstw ziołowych, które są przepisywane na receptę i których koszty pokrywane są przez przez ubezpiecznie. Właściwości lecznicze dziurawca zostały (i są) szeroko badane przez niemieckich naukowców i pod nadzorem Komisji Europejskiej. Pomijając wymienione i udowodnione już efekty lecznicze dziurawca należy wymienić, że dziurawiec wykazuje pewną skuteczność w łagodzeniu objawów przy abstynencji nikotyny i alkoholu. Te badania były przeprowadzone w laboratoriach na uzależnionych zwierzętach.

Możliwe przeciwwirusowe działanie dziurawca są obecnie badane w leczeniu HIV / AIDS, zapeleniu wątroby typu C (hepatitis C ) i innych chorobach wirusowych. Uważa się, że hiperycyny, pseudohypericin i inne substancje chemicznych dziurawca mogą przyczepiać się powierzchni wirusa i zapobiegać w ten sposób ich wiązaniu się do komórkami gospodarza.

Badany jest również potencjał dziurawca przy leczeniu niedoczynności tarczycy i choroby Parkinsona .

Źródła:

  1. Leitfaden Phytotherapie, H.Schlicher, S.Kammerer, T.Wegener
  2. Westliche Kräuter, Florian Ploberger
  3. Xięga Zielarska, Elżbieta Zielińska
  4. la enciclopedia de las plantas curatiwas, Filipe García Llamas

You may also like...

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.